Genetyka czy serologia – jak diagnozować zakażenia SARS-CoV-2-

Genetyka czy serologia – jak diagnozować zakażenia SARS-CoV-2?

W diagnostyce laboratoryjnej COVID-19 (Coronavirus disease 2019) wykorzystywane są 2 typy badań: genetyczne (diagnostyka bezpośrednia), np. test EUROIMMUN EURORealTime SARS-CoV-2, i serologiczne (diagnostyka pośrednia), np. testy EUROIMMUN Anty-SARS-CoV-2 ELISA (IgA, IgG). Testy bezpośrednie i pośrednie różnią się zastosowaniem i metodologią.

Testy molekularne umożliwiają detekcję materiału genetycznego koronawirusa SARS-CoV-2 w próbce pobranej z górnych lub dolnych dróg oddechowych pacjenta. Badania genetyczne znajdują zastosowanie szczególnie na początku infekcji, a więc w fazie replikacji wirusa, w której wykazują najwyższą czułość (1). Są to jedyne testy, które umożliwiają potwierdzenie ostrej infekcji.

Testy serologiczne służące do badania obecności specyficznych przeciwciał anty-SARS-CoV-2 w surowicy lub osoczu mają zastosowanie w okresie późniejszym, czyli już po wystąpieniu objawów COVID-19 (1) (2). Przeciwciała anty-SARS-CoV-2 mogą być wykrywane także u osób, które przeszły infekcję bezobjawowo lub skąpo objawowo. Pozytywny wynik badania serologicznego dowodzi kontaktu pacjenta z koronawirusem. Ze względu na stosunkowo niski koszt pojedynczego oznaczenia oraz możliwość przebadania dużej liczby próbek w trakcie jednej serii testy serologiczne to idealne narzędzie do badań epidemiologicznych.

 

Diagnostyka COVID-19: testy genetyczne czy serologiczne? – pobierz ulotkę

 

 

Porównanie testów genetycznych i serologicznych do diagnostyki zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2

Cecha

Testy genetyczne

Testy serologiczne

Co jest wykrywane Materiał genetyczny wirusa (diagnostyka bezpośrednia) Specyficzne przeciwciała anty-SARS-CoV-2 (diagnostyka pośrednia)
Jaką informację uzyskujemy Wynik dodatni potwierdza obecność materiału genetycznego SARS-CoV-2 w badanej próbce, potwierdza występowanie ostrej infekcji Wynik dodatni potwierdza obecność przeciwciał anty-SARS-CoV-2 w badanej próbce, potwierdza kontakt pacjenta z SARS-CoV-2
Zastosowanie • Identyfikacja osób zakażonych, przechodzących infekcję bezobjawowo lub skąpo objawowo, które mogą być źródłem zakażenia innych ludzi (tzw. „cisi” nosiciele)

• Badania osób szczególnie narażonych na zakażenie SARS-CoV-2 (np. personel medyczny), które z uwagi na wykonywaną pracę mogą być źródłem infekcji dla ludzi starszych i schorowanych, oraz osób mających kontakt z wieloma ludźmi (np. policja, personel sklepów, aptek)

• Podejmowanie decyzji o przerwaniu lub kontynuacji kwarantanny

Potwierdzenie aktywnej infekcji Diagnostyka i uzupełnienie diagnostyki:

• W przypadku badań w odstępach czasu: stwierdzenie serokonwersji jest dowodem zakażenia

• U osób, u których objawy wskazywały na COVID-19, a uzyskano negatywne wyniki badań PCR (podejrzenie fałszywie negatywnych wyników badania molekularnego)

• U osób, u których nie wykonano badania PCR w ciągu pierwszych 7–10 dni choroby (w późniejszych fazach choroby czułość ELISA jest wyższa niż PCR)

• U pacjentów, którzy cierpią na powikłania po niedawnym przebyciu infekcji grypopodobnej, a nie mieli diagnostyki w kierunku zakażenia koronawirusem

• Wydłużenie czasu rzetelnej i wiarygodnej diagnostyki zakażeń nowym koronawirusem

 

Badania epidemiologiczne:

• Ustalenie rozpowszechnienia zakażenia w populacji, zaraźliwości, zapadalności i wirulencji nowego czynnika zakaźnego

• Możliwość ustalenia dokładnego wskaźnika infekcji na dotkniętym epidemią obszarze i określenie wskaźnika śmiertelności choroby

• W wielu krajach badania serologiczne wdrażane są w celu identyfikacji osób odpornych na zakażenie

 

Terapia eksperymentalna, rozwój szczepionek:

• Wykrywanie ozdrowieńców z wysokim poziomem przeciwciał klasy IgG w celu pobrania od nich osocza do stosowania w terapii najcięższych przypadków COVID-19 (immunizacja bierna – transfuzja swoistych przeciwciał)

• Opracowywanie nowych szczepionek – możliwość sprawdzenia ich skuteczności w indukowaniu odpowiedzi humoralnej

Cena pojedynczego oznaczenia Stosunkowo wysoka Stosunkowo niska
Wady • Dostępny w niewielkiej liczbie placówek medycznych

• Na wynik badania ma wpływ jakość pobranego materiału i warunki przechowywania próbki

• Stosunkowo wysoki koszt badania

• Nie służy do wykrywania świeżych infekcji

• U niewielkiej liczby osób zdrowych wynik może być pozytywny, pomimo braku kontaktu z SARS-CoV-2 (reaktywność krzyżowa)

• Przeciwciała pojawiają się w organizmie chorego stosunkowo późno (po kilku dniach od wystąpienia objawów klinicznych)

Zalety • Możliwość otrzymania wyników dodatnich przed wystąpieniem pierwszych objawów klinicznych

• Możliwość otrzymania wyników dodatnich również u pacjentów, u których zakażenie przebiega bezobjawowo lub skąpo objawowo

• Niskie ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowych (przy odpowiednim doborze starterów)

• Obecnie jedyny rodzaj testu, który umożliwia ostateczne wykluczenie bądź potwierdzenie występowania ostrej infekcji wirusem SARS-CoV-2

• Możliwość przebadania dużej liczby próbek w trakcie jednej serii

• Krótszy czas przeprowadzenia testu w porównaniu do badań molekularnych

• Dostępny sprzęt do automatyzacji badania w większości laboratoriów diagnostycznych

• Prosta procedura inkubacji

• Łatwa do wdrożenia w laboratorium metodyka badania

• Niski koszt wykonania pojedynczego badania

• Odpowiednie do masowych badań przesiewowych

• Wydłużenie czasu rzetelnej i wiarygodnej diagnostyki zakażeń nowym koronawirusem

Bibliografia
1. Zhao J. i wsp. Antibody responses to SARS-CoV-2 in patients of novel coronavirus disease 2019. medRxiv (Preprint). [Online] 03 2020. [Zacytowano: 07 04 2020.] doi: 10.1101/2020.03.02.20030189.
2. Rymer W. Czy testy serologiczne mogą znaleźć zastosowanie w diagnostyce zakażenia SARS-CoV-2? Medycyna Praktyczna. [Online] 06 04 2020. [Zacytowano: 17 04 2020.] https://www.mp.pl/covid19/covid19-kompendium/232509,testy-serologiczne-zastosowanie-w-diagnostyce-zakazenia-sars-cov-2.
3. World Health Organization. Laboratory testing for coronavirus disease (‎‎COVID-19)‎‎ in suspected human cases: interim guidance. [Online] 19 03 2020. https://apps.who.int/iris/handle/10665/331501.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.