Grzybice – plaga naszych czasów

Są paskudne: swędzą, łuszczą się, zaogniają, bolą i wyglądają nieestetycznie – zmiany wywołane przez grzybice skóry i paznokci. Walka z nimi to prawdziwy test cierpliwości dla pacjenta, ponieważ:

  • zmiany utrzymują się długo,
  • diagnostyka i identyfikacja grzyba może zająć do 6 tygodni (przy hodowli mykologicznej),
  • leczenie trwa nawet kilka miesięcy.

Szacuje się, że ok. 25% ludzi na świecie cierpi z powodu infekcji skóry, włosów czy paznokci wywołanej przez grzyby chorobotwórcze, co czyni dermatomykozy jedną z najczęstszych chorób zakaźnych. Zakażenia rozprzestrzeniają się nie tylko przez bezpośredni kontakt, ale również poprzez skażone ubrania, buty, prysznice, podłogi, dywany itp. Ryzyko onychomykozy (grzybica paznokci) zwiększają: cukrzyca, choroby tętnic i żył, polineuropatie o różnej etiologii, immunosupresja, nowotwory, HIV/AIDS. Aby rozpocząć skuteczną terapię i zmniejszyć dolegliwości pacjenta, dermatolog musi wiedzieć, z jakim konkretnie przeciwnikiem się mierzy.

Główne przyczyny dermatomykoz to zakażenie dermatofitami, a w dalszej kolejności także grzybami z rodzaju Candida czy pleśniami. Dermatofity obejmują grzyby z rodzajów: Trichophyton, Epidermophyton, Nannizzia, Paraphyton, Lophophyton, Microsporum i Arthroderma. W zależności od rodzaju gospodarza i źródła infekcji dermatofity można podzielić na:

  • antropofilne (przenoszone przez człowieka),
  • zoofilne (przenoszone przez zwierzęta),
  • geofilne (przenoszone w wyniku kontaktu ze skażoną glebą).

Blisko 70% onychomykoz u ludzi wywołują dermatofity antropofilne, w szczególności Trichophyton rubrum. W obrębie rąk dość często dochodzi do stanów zapalnych wałów paznokciowych, za które odpowiedzialne są grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida. Mogą one także odpowiadać za zakażenia błon śluzowych jamy ustnej i narządów płciowych. Owłosioną skórę głowy nierzadko atakuje zaś Microsporum canis, dermatofit zoofilny.

 

DIAGNOSTYKA INFEKCJI GRZYBICZYCH

Na współczesną diagnostykę mykologiczną składają się proste badania dostępne w gabinecie dermatologicznym: ocena fluorescencji zmian chorobowych w świetle lampy Wooda czy oglądanie paznokci pod dermoskopem. W laboratoriach mykologicznych natomiast wykonuje się badania mikroskopowe preparatów wykonanych z pobranego materiału oraz klasyczne hodowle. Znacznie rzadziej wykonywane są analizy właściwości enzymatycznej grzybów czy badania histopatologiczne wycinków pobranych ze skóry i paznokci.

Wymienione opcje diagnostyczne są pracochłonne, wymagają czasu i sporego doświadczenia, a mimo to nie gwarantują pewnego wyniku. W szczególności w przypadku infekcji mieszanych, w których wolno rosnące gatunki grzybów zostaną przerośnięte przez inne, bardziej ekspansywne gatunki i tym samym przeoczone. Koinfekcja bakteryjna, wdrożone przed diagnostyką laboratoryjną leczenie preparatami zawierającymi kortykosteroidy czy alergia kontaktowa mogą dodatkowo utrudniać rozpoznanie grzybicy skóry i paznokci. Z tego powodu coraz szersze zastosowanie w diagnostyce dermatomykoz mają badania genetyczne.

Nowy test genetyczny EUROArray Dermatomykozy (EUROIMMUN AG) opiera się na multipleksowej reakcji PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy, z ang. Polymerase Chain Reaction) z detekcją jej produktów na mikromacierzy DNA. W pojedynczej reakcji PCR w sumie analizowanych jest 50 dermatofitów, a dokładna identyfikacja podawana jest dla 23 gatunków dermatofitów oraz 6 gatunków drożdżaków/pleśni. Próbkę wyjściową do badania stanowi DNA wyizolowane z zeskrobin skórnych, skrawków paznokci, włosów (konieczna cebulka) czy materiału z hodowli mykologicznej. Takie czynniki, jak mieszana infekcja czy już rozpoczęte leczenie przeciwgrzybicze, nie wpływają na wynik testu EUROArray Dermatomykozy.

 

Badane gatunki dermatofitów
Antropofilne T. simii
T. tonsurans T. quinckeanum* (T. mentagrophytes)
T. interdigitale T. erinacei
T. schoenleinii T. bullosum
T. concentricum T. benhamiae* (A. benhamiae)
T. rubrum T. verrucosum
T. violaceum T. eriotrephon
E. floccosum M. canis
M. ferrugineum N. persicolor* (M. persicolor)
M. audouinii Geofilne
Zoofilne N. fulva* (M. fulvum)
T. equinum N. gypsea* (M. gypseum)
T. mentagrophytes* (T. interdigitale ) N. incurvata* (M. incurvatum)

 

*nowa nomenklatura za: Hoog et al., Mycopathologia: 2017 Feb; 182 (1–2): 5–31

 

Gatunki drożdżaków Gatunki pleśni
C. parapsilosis F. solani
C. albicans F. oxysporum
C. guilliermondii Sc. brevicaulis

 

Molekularna diagnostyka grzybic znacząco skraca czas potrzebny na postawienie diagnozy: z kilku tygodni do nawet kilku godzin. Dodatkowo podnosi czułość i specyficzność analiz mykologicznych, doskonale wypełniając lukę między klasycznymi badaniami mykologicznymi a nowoczesną diagnostyką medyczną.

Szybkie i jednoznaczne wyniki testu genetycznego w kierunku dermatomykoz stanowią doskonałe narzędzie diagnostyczne dla dermatologa. Umożliwiają wybranie i zastosowanie celowanej dla danego gatunku grzyba terapii, która gwarantuje najwyższą skuteczność i końcowy sukces kuracji przeciwgrzybiczej.

 

Autor: Dorota Musiał
EUROIMMUN POLSKA Sp. z o.o.
www.euroimmun.pl
www.euroimmundna.pl

  1. Gosink, Directed detection and differentiation of dermatomycosis pathogens by DNA MICROARRAY. Clinical Laboratory International 2018
  2. https://www.medlabme.com/magazine/en/Issue/2018-issue-21/dermatomycosis-diagnostics-by-dna-microarray.html
  3. https://www.euroimmunblog.com/fast-and-reliable-diagnostics-of-fungal-skin-infections-with-the-euroarray-dermatomycosis/
  4. https://www.termedia.pl/mz/Prof-Romuald-Maleszka-Grzybica-to-powszechna-choroba,33032.html

 

Badanie EUROArray Dermatomykozy wykonuje laboratorium EUROIMMUN DNA.

Zapytaj o ofertę współpracy dla Twojego Laboratorium / Kliniki / Praktyki

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.