Wpływ migracji na zdrowie publiczne – czego możemy się spodziewać

Masowe migracje ludności zawsze wywołują konsekwencje zdrowotne. Z kryzysem migracyjnym może wiązać się wzrost ryzyka wybuchu ognisk epidemicznych w Polsce. Uchodźców wojennych jest w Polsce tak dużo, że wymaga to rozwiązań systemowych. By skutecznie pomagać, konieczna wydaje się precyzyjna ocena problemów zdrowotnych. Jest ona możliwa między innymi dzięki badaniom przesiewowym w kierunku chorób zakaźnych. Pozwoli to na uniknięcie rozprzestrzeniania się zapomnianych chorób zakaźnych w Polsce.

 

Szczepiony bez dokumentacji to niezaszczepiony

W latach 2014–2017 odsetek dzieci zaszczepionych zgodnie z kalendarzem szczepień był w Ukrainie drastycznie niski (31%). Kraj ten przez lata borykał się z nieufnością do szczepień, czego konsekwencją stał się powszechny dostęp do fałszywych świadectw szczepień. Niestety luki w szczepieniach wiążą się z wieloletnimi konsekwencjami. Sygnałem alarmowym jest liczba odnotowanych w ostatnich latach przypadków odry w Ukrainie (połowa przypadków odry odnotowanych w Europejskim Regionie WHO pochodzi z Ukrainy), a także wykrycie 22 przypadków odszczepiennego poliomyelitis (cVDPV2, ang. circulating vaccine-derived poliovirus type 2) w ubiegłym roku, w tym dwóch pełnoobjawowych przypadków porażenia.

Zaleca się jak najszybsze doszczepienie osób niezaszczepionych. Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 8 i 10 marca 2022 roku, pacjenta nieposiadającego przy sobie dokumentacji medycznej poświadczającej odbyte szczepienia traktuje się jak niezaszczepionego. Uznaje się, że podanie dodatkowej dawki szczepionki niesie za sobą dużo mniejsze ryzyko niż niewykonanie szczepienia. Alternatywnym działaniem w przypadku osób nieposiadających zaświadczeń o szczepieniu mogłoby również być badanie poziomu przeciwciał w klasie IgG. Działania te są zbieżne z zaleceniami Advisory Committee on Immunization Practices, dotyczącymi postępowania w przypadku braku lub wątpliwej dokumentacji medycznej szczepień ochronnych.

 

Diagnostyka chorób zakaźnych – oferta EUROIMMUN

 

Obowiązek szczepień dotyczy wszystkich nieletnich przebywających na terenie Polski dłużej niż 3 miesiące. Refundowane będą także szczepienia dla osób zgłaszających się wcześniej niż po upływie 3 miesięcy. Niezwykle istotne jest to przede wszystkim wśród niemowląt, gdzie 3–4-miesięczna luka w szczepieniach może nieść za sobą fatalne skutki. Nierozwiązana pozostaje kwestia, jak w praktyce egzekwować obowiązek szczepień ochronnych wśród ludności ukraińskiej.

 

Widmo gruźlicy

Ukraina należy również do krajów o wysokiej zapadalności na gruźlicę. W 2019 roku odnotowano ok. 30 tys. przypadków gruźlicy, co daje zapadalność na poziomie 65/100 tys. mieszkańców. WHO zakwalifikowało Ukrainę do państw o wysokim priorytecie (HPC, ang. high-priority countries). Do HPC zalicza się 18 z 53 państw Regionu Europejskiego, które odpowiadają za 83% wszystkich zachorowań i 88% wszystkich zgonów z powodu gruźlicy w Europie. Problemem jest także wysoki odsetek chorych na wielolekooporne postacie gruźlicy (ang. multi-drug resistant tuberculosis, MDR-TB). Aż 27% nowo zdiagnozowanych przypadków nie reaguje na standardowe leczenie, a w przypadku ponownie leczonej gruźlicy jest to nawet 40% przypadków.

W związku z kryzysem szczepień w Ukrainie w latach 2014–2017 duży odsetek dzieci będących obecnie w wieku wczesnoszkolnym może być niezaszczepionych i może wśród nich dochodzić do wybuchu ognisk chorób zakaźnych.

Należy również pamiętać, że gruźlica jest dość podstępną chorobą – jej pierwsze objawy nie są specyficzne i często mogą być bagatelizowane. Z tego względu choroba ta może „po cichu” rozprzestrzeniać się w społeczeństwie.

 

W przypadku ekspozycji na gruźlicę dziecka poniżej 5. roku życia wskazane jest zastosowanie wielomiesięcznego leczenia profilaktycznego, dlatego tym ważniejsze jest wczesne wykrywanie gruźlicy, by ograniczyć ogniska epidemii.

 

Gruźlica – rekomendacje w zakresie leczenia profilaktycznego

 

Co piąty mieszkaniec dużego miasta to Ukrainiec

Polska w ciągu 2 miesięcy stała się jednym z krajów, które przyjęły najwięcej migrantów w historii. Skala tego zjawiska jest ogromna – na dzień 1 kwietnia 2022 roku Polskę zamieszkuje ponad 3,2 miliona Ukraińców powyżej 15. roku życia (przed 24 lutego było to 1,5 mln).

Migranci najchętniej wybierają duże miasta i ich aglomeracje, ponieważ są to miejsca, w których mieszkają ich znajomi albo kiedyś już w nich byli lub o nich słyszeli. Najwięcej migrantów przybyło do Warszawy – 266 tys., a do całej stołecznej metropolii – prawie pół miliona uchodźców. Do Wrocławia trafiło 187 tys. osób, zaś do Katowic – prawie 100 tys., co stanowi 25% społeczeństwa. Wspomnieć warto także o Rzeszowie, który przyjął ponad 104 tys. Ukraińców, przez co populacja miasta wrosła o 53%.

 

Odsetek Ukraińców w polskich miastach

Sporządzono na podstawie: Raport „Miejska gościnność: wielki wzrost, wyzwania i szanse – Raport o uchodźcach z Ukrainy w największych polskich miastach”.

 

Masowym ruchom ludności zawsze towarzyszyły pewne konsekwencje zdrowotne. Uchodźcy po wycieńczającej ucieczce, na skutek stresu, niedożywienia i długiego przebywania w zatłoczonych ośrodkach recepcyjnych, mogą wymagać interwencji medycznej. Wiele osób zadaje sobie w związku z tym pytania: Czy w dobie migracji wojennej na dużą skalę grozi nam kryzys epidemiologiczny? Czy powrócą choroby zakaźne, o których już zaczęliśmy zapominać? Skala potencjalnych problemów jest ogromna, co dostrzegły Światowa Organizacja Zdrowia (WHO, ang. World Health Organisation) oraz Europejskie Centrum do Spraw Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC, ang. European Centre for Disease Prevention and Control), które 8 marca 2022 roku wydały zalecenia dotyczące zapobiegania zakażeniom i metod ich kontroli. Autorzy dokumentu podkreślają wagę szczepień ochronnych oraz wskazują na potrzebę wdrożenia systemu nadzoru epidemiologicznego w zakresie określonych chorób zakaźnych, w szczególności w ośrodkach recepcyjnych. Opisują także ryzyko zakażenia patogenami wielolekoopornymi u osób z ranami pourazowymi odniesionymi na skutek działań wojennych w Ukrainie i leczonych poza granicami kraju.

 

Gotowi, by pomagać

Firma EUROIMMUN jest gotowa wesprzeć szeroko zakrojone akcje prewencyjne. W ostatnim miesiącu bezpłatnie przekazaliśmy współpracującym z nami ośrodkom zestawy testowe do diagnostyki uchodźców wojennych w kierunku odry (ELISA IgG) i gruźlicy (T-SPOT.TB, RT-PCR).

 

Źródła:

  1. https://metropolie.pl/artykul/miejska-goscinnosc-wielki-wzrost-wyzwania-i-szanse-raport-o-uchodzcach-z-ukrainy-w-najwiekszych-polskich-miastach
  2. https://infekcje.mp.pl/wytyczne/295441,profilaktyka-i-kontrola-chorob-zakaznych-w-kontekscie-agresji-rosji-na-ukraine-zalecenia-ecdc
  3. https://www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/292929,realizacja-szczepien-ochronnych-u-osob-przyjezdzajacych-z-ukrainy-najwazniejsze-zagadnienia-praktyczne
  4. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jak-wyglada-sytuacja-gruzlicy-w-ukrainie/
  5. https://www.termedia.pl/mz/Konsekwencje-migracji-zwiazanej-z-wojna-w-Ukrainie,46439.html

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.